«امحاء» خط پایان قاچاق

اقتصاد پنهان- بنابر اعلام ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز قرار است طی روزهای آینده، ۱۳ خودروی پورشه و بنز قاچاق در مراسمی نمادین امحا شود؛ اقدامی که سال‌هاست در کشورهای دیگر اجرا می‌شود و در فرهنگ‌سازی علیه قاچاق کالا تأثیر فراوانی داشته است.

امحای خودروهای لوکس خارجی که قیمت هر یک از آنها به بالای یک میلیارد تومان می‌رسد، در راستای اجرای فرمایشات اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی مبنی بر آتش زدن اجناس قاچاق صورت می‌گیرد.

رهبر انقلاب 11 مرداد در دیدار با اقشار مردم فرمودند: [در موضوع] قاچاق، بنده به مسئولان گفته‌ام که آقاجان! وقتی شما آن باند قاچاقچی را پیدا می‌کنید و آن جنس کلان قاچاق را که چند هزار تُن وزن آن است، وارد کشور می‌کنید، این جنس را جلوی چشم همه آتش بزنید؛ ضربه بزنید به قاچاقچی، به جنس دارای مشابه داخلی. خب معلوم است وقتی‌که جنس خارجی وارد شد - چه از مبادی ورودی قانونی مثل گمرک و امثال اینها، چه از مبادی قاچاق که متأسفانه خیلی هم زیاد است - تولید داخلی می‌خوابد. وقتی تولید داخلی خوابید، همین وضعی پیش می‌آید که امروز هست؛ جوان ما بیکار می‌شود، اشتغال ما کم می‌شود، رکود بر کشور حاکم می‌شود، وضع زندگی و معیشت مردم دشوار می‌شود. اینها را که دیگر از طریق ارتباط با آمریکا و با اروپا نمی‌شود حل کرد، اینها را خودمان باید حل بکنیم. اینها کارهایی است که به عهده خود ماست؛ راه این است.

الزام قانونی نابودی اجناس قاچاق

علاوه بر دستور رهبری، امحای اجناس قاچاق محمل قانونی نیز دارد. طبق آیین‌نامه ابلاغی مواد 55 و 56 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، تمامی کالاهای قاچاق مکشوفه یا باید از کشور خارج شده یا توسط دستگاه‌های ذی‌ربط امحا شود و بر اساس تأکیدات قانونی، هیچ دستگاهی اجازه بازتوزیع این کالاها را در کشور ندارد.

به گفته قاسم خورشیدی، سخنگوی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز پیش از این روزنه‌هایی در قانون وجود داشت و اجازه می‌داد کالاهایی که در داخل تولید مشابه نداشتند به مزایده گذاشته شده و در داخل کشور توزیع شوند که این موضوع با ورود کالاهای قاچاق به کشور منافات داشت. لذا قانونگذار تصریح کرد کالاهای قاچاق مکشوفه به هیچ عنوان حق ورود به بازار داخلی را ندارند و این تصریح قانونی شامل خودروهای قاچاق نیز می‌شود.

تجربه موفق جهانی

امحای اجناس قاچاق که در کشورمان مورد توجه قرار گرفته، شیوه‌ای است که در سال‌های اخیر در سایر کشورهای جهان اجرایی شده و اکنون مدل موفقی برای مبارزه قاطع با قاچاق کالا محسوب شده و به گفته کارشناسان اقتصادی باید این مدل در اقتصاد ایران نیز به کار گرفته شود. با توجه به تجارب سایر کشورها، اجناس قاچاق بخصوص کالاهای لوکس و گران‌قیمت مثل خودروها باید در ملأ عام منهدم شوند تا مردم نسبت به سرنوشت شوم قاچاق کالا، کاملا حساس و آگاه شوند.

انهدام کالاهای قاچاق در ویتنام

بر اساس قانون مبارزه با قاچاق در کشور ویتنام در صورت کشف و ضبط هرگونه کالای قاچاق، تمامی این کالاها معدوم و از بین خواهند رفت. در تازه‌ترین برخورد، ماموران گمرک این کشور بزرگ‌ترین محموله کشف شده از کالاهای قاچاق را منهدم کردند.

در گزارش اداره گمرک این کشور، آمده است: محموله‌ای کشف شده شامل ده‌ها هزار بسته سیگار (شامل برندهای جت، 555، اسکات، مارلبرو و...)، عینک آفتابی، پودرهای شوینده، نوشیدنی الکلی، اسباب‌بازی و پوشاک بوده است.

لا ون بی، مدیرکل آژانس نظارت بر بازار ویتنام در این زمینه گفت: در رابطه با این محموله 641 نفر دستگیر شده و ارزش کل محموله حدود 431 هزار دلار آمریکا بوده است.

تایلند و فیلیپین

تایلند هم از کشورهایی است که کالاهای قاچاق را امحا می‌کند. به عنوان نمونه سال گذشته با دستور دولت این کشور، بیش از 113 میلیون دلار کالای قاچاق و کالاهای با برندهای تقلبی، طی مراسمی نمادین زیر چرخ‌های بولدوزر له شدند. همچنین در سال‌های اخیر بارها خودروهایی که به طور قاچاق وارد فیلیپین شده بودند، توسط بولدوزرها نابود شدند.

کشورهای آفریقایی

امحای کالای قاچاق منحصر به آسیایی‌ها و اروپایی‌ها نیست بلکه کشورهای آفریقایی نیز گاه همین روش را در پیش گرفته‌اند.

به عنوان مثال، مسئولان گمرک کنیا ماه گذشته میلادی اعلام کردند محموله‌ای از کالاهای قاچاق به ارزش 344 میلیون شیلینگ (معادل 30 میلیون دلار) را امحا کرده‌اند.

جولیوس موزیوکی، مسئول کمیساریای گمرک بنادر کنیا در این زمینه به خبرنگاران گفت: کالاهای کشف شده عبارتند: از 17هزار و 600 گونی شکر 50 کیلوگرمی، 48 کانتینر برنج، 64 تانکر اتانول و مقداری تجهیزات الکترونیکی.

موزیوکی با اشاره به محل کشف این اقلام افزود: بسیاری از این کالاها در بندر موباسا و برخی گمرکات فرودگاهی کشف و ضبط شده است و بر اساس قانون مبارزه با قاچاق کالا در کنیا تمامی این اقلام داخل یک بارج (نوعی کشتی فله‌بر) قرار گرفته و داخل اقیانوس غرق خواهد شد. این مقام مسئول در گمرک کنیا تاکید کرد: برخی از این مواد به دلیل آلایندگی محیط‌زیست قبل از غرق کردن با استفاده از شیوه‌های مدرن خنثی شده و بدون هرگونه آلودگی برای محیط‌زیست برای معدوم‌سازی آماده می‌شوند.

لازم به یادآوری است که ابتدای سال جاری میلادی محموله دیگری از کالاهای قاچاق که از متخلفان و سودجویان این کشور کشف شده بود نیز به همین ترتیب منهدم شده است که بر اساس اعلام مسئولان اداره مرکزی گمرک کنیا شامل دستگاه‌های فتوکپی، مبلمان اداری، کفش، البسه و کشمش بوده است.

امحای سیگارقاچاق در مالزی

با توجه به داده‌های گمرک کشور مالزی طی سه ماه ابتدایی سال جاری میلادی مقدار قابل توجهی سیگار قاچاق منهدم شده است. ژنرال داتوک احمد پوزی کاهار، مدیرکل آژانس مبارزه با قاچاق مالزی در این زمینه گفت: با توجه به اهمیت مبارزه با ورود کالاهای قاچاق بخصوص آن بخش از کالاهایی که مربوط به سلامت جامعه است، تمامی کالاهای کشف و ضبط شده قاچاق معدوم خواهند شد. کاهار با اشاره به ارزش این محموله افزود: آخرین آمارهای موجود بیانگر ضبط نزدیک به 5/27 میلیون نخ سیگار قاچاق است که ارزش مادی آنها تقریبا هشت میلیون دلار تعیین شده است و با توجه به قانون موجود مبارزه با قاچاق و پولشویی در این کشور، تمامی آن سوزانده خواهد شد.

این مقام مسئول درباره نحوه کشف و ضبط این محموله تصریح کرد: با توجه به ساحلی بودن مالزی بسیاری از محموله‌های قاچاق توسط کشتی به این کشور حمل می‌شوند.

سوزاندن عاج فیل در هنگ‌کنگ

وزارت کشاورزی، شیلات و حفاظت محیط‌زیست هنگ‌کنگ، اواخر سال گذشته میلادی اعلام کرد: با توجه به افزایش روند قاچاق عاج فیل با عنوان «طلای سفید» از این پس تصمیم به از بین بردن تمام محموله‌های قاچاق کشف شده گرفته است. مسئولان و سیاستگذاران دولت هنگ‌کنگ برای بیان جدیت خود نسبت به مقابله با پدیده شوم قاچاق بخصوص درباره محصولاتی که مربوط به حیوانات است مثل عاج، پوست یا هرگونه محصول دیگر تصمیم گرفتند به مجرد کشف این‌گونه محموله‌ها تمامی آن را به‌رغم ارزش بالایشان بسوزانند و بر همین اساس کل موجودی انبارهای مربوط به کالاهای ضبط شده (عاج فیل، پوست ببر، پلنگ و شیر) سوزانده شد.

پیشگامی روسیه

روسیه از کشورهای پیشرو در مبارزه با کالاهای قاچاق محسوب می‌شود.

تا چند سال پیش، گمرک روسیه مکلف بود کالاهای قاچاق مکشوفه را با اخذ جریمه به مالک آن بازگرداند. اما پس از تحریم روسیه از سوی کشورهای اروپایی در اثر تنش بر سر اوکراین، مقابله با کالاهای تحریمی که به صورت قاچاق وارد خاک روسیه می‌شد، به‌طور جدی‌تر در دستور کار قرار گرفت و قوانین مقابله با قاچاق اصلاح شد.

به عنوان مثال، ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه در ژوئن 2015 درخواست وزیر کشاورزی این کشور را در رابطه با صدور مجوز امحای محصولات قاچاق پذیرفت و حکم مربوط را به امضا رساند. پس از آن، کالاهای قاچاق مکشوفه از جمله خودروهای خارجی، گوشی‌های مارک اپل و مواد غذایی در ملأ عام امحا شدند زیرا از نظر مسئولان روسی، بهترین راه برای مقابله با قاچاق کالا، امحا و نابودی آن است.

 

عماد عزتی -جام جم

اقتصاد